Terapia EMDR to nurt w psychoterapii wypracowany w latach 80. XX wieku i od tego czasu liczne badania wykazały skuteczność tej metody. U jej podłoża leży założenie, że traumatyczne wspomnienia zakodowane są w mózgu w sposób nieprawidłowy, przez objawiają się takie symptomy, jak stany lękowe, chroniczny ból, depresja, fobie oraz inne objawy, które utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Na czym polega terapia EMDR?
Terapia EMDR polega na stymulacji mózgu poprzez szybkie i powtarzalne ruchy gałek ocznych, które zmniejszają intensywność negatywnych myśli i emocji. Dzieje się tak dzięki swojego rodzaju odblokowaniu procesu przetwarzania, które porównywane jest do gojenia ran. Gdy proces przetwarzania jest wstrzymany, zablokowany, rany się jątrzą, zamiast goić. Z czasem stan staje się coraz poważniejszy. Terapia EMDR pozwala odblokować proces przetwarzania negatywnych emocji.
Terapia MEDR oparta jest na neurofizjologii i łączy techniki wielu innych nurtów, np. terapii behawioralno-poznawczej. Liczne badania wykazały skuteczność terapii EMDR, która rekomendowana jest przez WHO, Europejskie Towarzystwo Badań nad Stresem Pourazowym (ESTSS), Polskie Towarzystwo Badań nad Stresem Pourazowym (PTBST) czy Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne (APA).
W czym i komu pomaga terapia EMDR?
Pierwotnie terapia EMDR kierowana była do osób ze zespołem stresu pourazowego (PTSD), jednak szybko zauważono, że jest ona równie skuteczna w przypadku depresji, zaburzeń lękowych, zaburzeniach obsesyjno-kompulsywnych, chronicznego bólu czy uzależnieniach. Każdy, kto zmaga się z problemami natury psychicznej, u źródeł których leżą wydarzenia traumatyczne, dzięki terapii EMDR odblokuje negatywne emocje, by móc nad nimi pracować.
Aspekty diagnostyczne terapii EDMR:
– symptomy
– ich charakterystyka
– pierwsze wystąpienie symptomów
– wydarzenia poprzedzające wystąpienie symptomów
– pierwszy moment, najgorszy moment, ostatni raz pojawienia się problemu
– aktualne czynniki aktywujące: – częstotliwość
– sytuacje
– miejsce występowania
– zachowania, których pacjent nie potrafi się podjąć – zachowania unikowe
Mapa traumatycznych wydarzeń:
– jakie było pierwotne lub wydarzenie najbardziej poruszające/trudne
– Top Ten – 10 najbardziej negatywnych wydarzeń z życia pacjenta
– pierwsze wspomnienia
– przedszkole, szkoła podstawowa, średnia, studia
– inne wspomnienia
– ewentualne nadużycia wobec pacjenta (molestowanie, przemoc)
– kolonie, obozy, wakacje z dala od rodziny
– momenty w życiu, rzeczy, które nauczyły pacjenta, że nie zasługuje na miłość, ani na nic dobrego (negatywne myśli i przekonania, irracjonalne, dysfunkcyjne schematy poznawcze)
– schematy/negatywny obraz siebie
– skąd pochodzą w.w. sposoby myślenia/zwroty (ojciec, matka, inni opiekunowie)
– zastosowanie techniki „floatback”/”affect bridge” (Watkins)
Typowe wrażenie pacjenta na temat osoby matki/ojca:
– jakie wyobrażenie matki/ojca mogłoby oddać trudności pacjenta w relacji z nimi?
Te wspomnienia, obrazy mogą zostać użyte jako cel (target).
– relacje między rodzicami
– typowa rodzinna scena np. przy stole
Historia przywiązania:
– 3 pierwsze lata życia
Historia rodziny:
– momenty, w których zostały opowiedziane traumatyczne historie rodzinne
– żałoby rodzinne
– genogram
Zauważyć deficyty umiejętności wynikające z historii, których muszą się nauczyć teraz ( np. umiejętności społeczne).
Korzyści pośrednie/wtórne:
– co mogłoby się stać, jeśli terapia odniosłaby sukces?
Cele terapii EMDR:
- redukcja symptomów
- wzmocnienie poczucia własnej godności, wartości
- poprawa komunikacji
- nawiązywanie zdrowych, stabilnych relacji
- nauczenie się zarządzania emocjami/reakcjami
- rozwinięcie zdolności do samokontroli i rozwiązywania problemów
Plan terapii EMDR:
- psychoedukacja dotycząca zaburzenia (stany napięcia, irracjonalne myśli, zdrowe reakcje, efekt i związek stresujących wydarzeń z obecnym problemem pacjenta itp.)
- nauka metod relaksacji np. bezpieczne miejsce
- identyfikacja i wzmocnienie zasobów własnych pacjenta (np. kompetencje dotyczące relacji)
- nauka umiejętności komunikacji
- przeprowadzenie procesu EMDR wydarzeń, które przyczyniły się do patologii
– nastawienie rodziców we wczesnym wieku pacjenta
– pierwsze traumy przez małe „t” (wydarzenia trudne, kryzysowe)
– traumy przez duże „T” (wydarzenia traumatyczne )
– historia zaburzenia: pierwszy raz pojawienia się symptomów, najgorszy raz, ostatni raz
– ostatnia sytuacja, w której pojawiły się symptomy
– przyszłe sytuacje, w których może dojść do pojawienia się symptomów
6. wzmocnienie spontanicznej manifestacji siły, kompetencji i rezultatów podczas pracy terapeutycznej
7. powrót do celów i planu terapii, podsumowanie